Uzun zamandır Bulgaristan’ın emlak piyasasından bahsediyoruz, Bulgaristan’da yatırım deyince ilk akla gelen kelimelerden biri oldu emlak. Son yıllarda, özellikle 2007 yılı ve AB üyeliğine giriş sürecindeki yıllarda İngiltere ve İrlanda başta olmak üzere yabancıların artan ilgisi ve AB’ye bağlı diğer faktörler emlak fiyatlarını oldukça yüksek seviyelere çıkardı. Birçok birey ve yatırımcı fiyatlardaki bu yükselişten oldukça büyük karlar elde ettiler. Sonuç olarak söylemek gerekirse değerlendirebilenler için Bulgaristan’da emlak işi çok güzel bir fırsat oldu.

Halen fırsatlar var, taşınmaza sahip olanlar, ya da ucuza satın alarak yatırım yapanlar yüksek fiyattan ellerindekileri çıkararak kar elde ettiler, inşaat firmaları yeni modern yapılar inşa ederek daha büyük karlar elde ettiler. Ancak bu kazançları var olan alıcı potansiyelinden yararlanarak elde ettiler. Kısacası şu ana kadar emlak piyasasındaki durum buydu. Taşınmazların fiyatları yükselmeye devam edebilir fakat artık mevcut durum farklılaşıyor…

Bu yılın sonuna doğru ve belki de önümüzde ki birkaç yıl içinde emlak piyasasında farklı bir dalga oluşabilir. Bunun en önemli nedeni ise arz ve talep dengesinin değişime uğruyor olması.

Peki ne tür değişimler var?

Bulgaristan’ın AB üyeliği, mali istikrar ve bankaların yürüttüğü kredi politikası 2007 yılında emlak piyasasının canlanmasına ve dinamik gelişimine yardım etti. Yeni binaların inşaası aralıksız devam etse de, bu etapta emlak piyasasında talep arzı geçiyordu.”Adres” adlı Emlak Ajansı verilerine göre, son 12 ayda ülkemizde konut fiyatları %18,6 arttı. Bir Ocak 2007 AB tam üyeliği dolayısıyla konut fiyatlarında sıçrama yaşanacağı tahminleri, emlak piyasasından satıcılarnı bir süreliğine geri çekilip, artışı beklemeye geçmelerine neden oldu. Bunun sonucunda, özellikle de eski ev satışlarında durgunluk yaşandı. Bu da eski binalarda satılan dairelerin fiyatların yükselmesine yol açtı. Örneğin Karadeniz Güney sahillerinde Burgas kentinde eski konutlar yenilerinden %25 daha pahalı. Öte yandan şehirlerin kenar semtlerinde “yağmurdan sonra mantar gibi türeyen” yeni sitelerden daire veya küçük bahçeli müstakil evler almak isteyen vatandaşlar da az değil. 2007 yılında kurulan sitelerden ve yeni binalardan konut satışları da, talepleri de yükseldi. Bulgar emlak piyasasında bu dönemde ortalama 60 bin euro tutarında iki odalı daireler en büyük rağbet görüyor. Üç odali daire ve garsoniyerlere karşı da ilgi yoğun. 2007 yılında konut satışlarında %10 artış var. Emlak sözleşmelerinin %60’ı banka kredisiyle gerçekleşmiş. Yeni konut alanların genelde 26-40 yaş arası gençler olduğu da ilgi çekiyor. Bu yaş nesli, Bulgaristan’da en aktif çalışan, satın alma gücü en yüksek ve özellikle büyük kentlerde yaşayan katmandır. Emlak piyasasının en canlı ve dinamik olduğu yerler de büyük şehirler.

Avrupa'da en büyük, dünyada ise ikinci büyüklükte olan perakende satış marketler zinciri Fransız Carrefour mağazaları iki yıla kadar Bulgar piyasasına girecek. Biraz gecikmeyle de olsa, Metro, Billa ve Kaufland'dan sonra, Avrupa'nın bu en eski dev marketler zinciri de Bulgaristan'da satış merkezleri açacak.
Sofya'da 90 000 m2 üzerinde büyük bir ticart merkezi (Mall) açma niyetiyle, Carrefour- Bulgaristan birinci sınıf yatırımcı sertifikası aldı. Beklenilen yatırım 81,6 milyon euro iken, 2 300 kişiye iş sağlayacağı bildirildi. 2008 yılında Sofya'da açılacak ticaret merkezi, Carrefour'un Balkanlardaki en büyük mağazası olacaktır.

Sertifikayı sunarken konuşan Bulgar Yatırımlar Ajansı İcra Müdürü Stoyan Stalev, bu dünya marketler zincirinin ülkemize girişini kutladı:

"Carrefour'a hoş geldin demek istiyorum. Ülkemizde marketler zinciri kurmaları niyetlerinde, onlara her türlü yardımı esirgemeyeceğiz. Fraansız yatırımcıları az da olsa, çok yüksek seviyededirler".

Radyomuza konuşan Carrefour- Bulgaristan Müdürü Jerome Louber, zincire has nou- hau sistemiyle Bulgar piyasasının zenginleştirileceğini söyledi.

'Foros' Emlak Şirketi'nin yaptığı bir araştırmaya göre, Bulgaristan'ın tatil köyleri ve daha büyük şehirlerindeki emlakların fiyatları, geçen yıl içerisinde yaklaşık %35, gerçekleştirilen alım satım işlemleri de %5 arttı. Uzmanlar, emlak fiyatlarının, bu yıl %15 yükselmesini öngörüyor. Son 4-5 yıl içerisinde fiyat artışı, emlaklerin tatil için uygun olan bölgelerde bulunmasından ve yabancı alıcıların ilgi duymasından kaynaklanmaktadır.
Ancak bazı uzmanlara göre, inşa işlerinin ilerlemesi ve alıcıların bir kısmının çekilmesi nedeniyle bu yıl emlak piyasasında sarsıntılar yaşanabilir. Arz ve talep, geçen yıl Güney Karadeniz kıyısında en büyüktü. Bu bölgede tamamlanan inşaatlar, 800 bin metre kare, tamamlanmayan inşaatlar da, yaklaşık 3 milyon metre karedir. 'Foros' Şirketi'nin verilerine göre, bunların 2 milyonu, Karadeniz kıyısında, geri kalanı da Bansko tatil köyünde bulunuyor. Geçen yıl içerisinde müşterilerin istekleriyle ilgili olarak talep alanında değişiklikler olduğu görülüyor.